نشانی: تهران، خیابان استاد مطهری، خیابان فجر (جم سابق)، کوچه نظری، پلاک 4
کدپستی: 48161-15887
تلفن: 88814288
دورنگار: 88841448
پست الکترونیک:
info@paymanonline.com
نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.

سیصدو پنجاهمین سالگرد احداث کلیسای وانک جلفای نو (دیر آمناپرکیچ مقدس)


اشاره

با کوچ اجباری ارمنیان میراث هنری ارمنی نیز به مکان جدید منتقل شد. هنرمندان ارمنی در جلفای نو با بهره گیری از میراث ‏هنری سرزمین آبا و اجدادی خود و تأثیرپذیری از هنر ایرانی دست به خلق آثار هنری گوناگون از جمله بنای کلیساها و عمارت های مجلل ‏زدند. ارمنیان، که در جلفای نخجوان دیری به نام سورپ آمِناپرکیچ[1] به معنایدیر ناجی مقدس همگان داشتند، در ‏‏1606م در جلفای اصفهان نیز دیری به همین نام بنا کردند و کلیسای کوچکی در آن ساختند که مدت پنجاه سال برجای بود. ساخت بنای کنونی کلیسای وانک، که به نام هوسِپ آرِماتاتسی نامیده می شود، در   1655م  آغاز شد و در 1664م به پایان رسید.‏

به دلیل اهمیتی که این دیر از نظر سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای ارمنیان داشته با گذشت زمان تغییراتی در ‏معماری اولیۀ آن ایجاد شده است. چاپخانه، کتابخانه، مرکز اسناد، برج ساعت، موزه و بنای یادبود نژادکشی ارمنیان بخش هایی هستند ‏که به مرور زمان به بنای اصلی اضافه شده اند.‏

دیر آمناپرکیچ مقدس طی مدت زمان کوتاهی تبدیل به مرکز دینی جامعۀ ارمنیان ایران و هندوستان شد و در حال حاضر، محل ‏اقامت خلیفۀ ارمنیان و مرکز خلیفه گری ارامنۀ اصفهان و جنوب ایران است.‏

مجموعۀ این دیر شامل کلیسای اصلی و صحن آن، ناقوس خانه، کتابخانه، موزه، برج ساعت، اتاق های مخصوص اقامت خلیفه و ‏همچنین، تالارهای اجتماعات و چاپخانه است که در مجموع این بناها در مجموع دارای مساحتی بالغ بر 8731 متر مربع است.‏

دیر آمِناپرکیچ مقدس، که به كلیسای وانك معروف است، در گذشته مرکز تربیت و آموزش روحانیان و خلیفه و درواقع حوزۀ علمیۀ مسیحی  ‏بوده است. این دیر شاهد رخداد های تاریخی بسیار بوده كه در كتاب تاریخ جلفای ‏اصفهان[2] به طور مشروح از آنها یاد شده است. برخی از راهبانی که در این دیر پرورش یافته اند به عالی ترین مقام مذهبی، یعنی جاثلیقی (كاتولیكوسی) كل ارمنیان، برگزیده شدند و این دیر به راستی مرکز هدایت معنوی ارمنیان ساکن شبه قارۀ هند، جاوه و دیگر نقاط ارمنی نشین جهان ‏بوده است. اینك نیز بزرگ ترین موزۀ اصفهان در این دیر واقع شده وكتابخانۀ آن با جمع آوری اسناد و مدارك تاریخی، كه طی چهارصد سال گذشته صورت گرفته، از مهم ترین مراكز ارمنی شناسی محسوب می شود.‏

آرامگاه های شماری از بزرگان ارمنی و دیگر مسیحیان ساکن اصفهان نیز در صحن و رواق این كلیسا قرار دارد که در صفحات آتی فهرستی از برخی از سنگ قبرهای ثبت شده ارائه می کنیم.   ‏

كلیسای وانك مركز خلیفه گری اصفهان و كانون ارتباط ارمنیان اصفهان و جنوب ایران با  دیگر نقاط جهان است.

سال جاری مصادف است با سیصد و پنجاهمین سال احداث کلیسای وانک، به همین مناسبت مراسم دینی باشکوه و همایش هایی در محل کلیسای وانک و باشگاه فرهنگی ـ ورزشی آرارات اصفهان برگزار شد. ‏

 

پی‌نوشت‌ها:

1- Surp Amenaperkich Vank

2- هاروتون درهوهانيان، تاريخ جلفاي اصفهان، ترجمة لئون ميناسيان و محمد علي موسوي فريدني (اصفهان: زنده رود با مشارکت نقش خورشيد، 1379‏).




نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
Copyright © 2008-2014 Payman Cultural Quarterly Journal | Design and Developed by Narek Hartunian & Narbeh Bedrosian
تعداد بازدید: 45143